Zespół kościelno-klasztorny oo. Dominikanów

Bazylika Matki Bożej Bolesnej- miejsce związane z legendą o cudownym pojawieniu się 20 sierpnia 1381 roku wizerunku Matki Bożej w koronie gruszy rosnącej na polach na miastem. W miejscu tym wybudowano drewnianą kaplicę , w której według tradycji modliła się królowa Jadwiga przed bitwą pod Stubnem w 1387 roku. W miejscu spalonej przez Tatarów kaplicy wymurowano w 1421 roku gotycki kościół, który z uwagi na lokalizację w znacznej odległości od ówczesnego miasta, przez szereg wieków określany jako „polny” lub „ w polu”. Na jego miejscu w latach 1629-1635 wybudowano nowa świątynię wraz z klasztorem dla sprowadzonych przez Annę Ostrogską księży jezuitów. Podczas „potopu” kościół nawiedził król Jan Kazimierz, a wkrótce potem król szwedzki Karol Gustaw urządzając w klasztorze i kościele siedzibę sztabu głównego swych wojsk. Sanktuarium jarosławskie było też miejscem modlitwy króla Jana III Sobieskiego przed wyprawą wiedeńską. Obecna forma świątyni jest wynikiem barokowej przebudowy w latach 1696-1713 przeprowadzonej według projektów Jakuba Solari i uzupełnionej po połowie XVIII wieku o wieże oraz efektowną fasadę przy prezbiterium. Wyposażenie wnętrza: ołtarze, ambona, część ławek, kryształowe pająki- podchodzi z XVIII wieku. Ołtarz Relikwii z 1708-1709 r. to jeden z ważniejszych zabytków Jarosławia. Mieści w sobie blisko dwieście relikwii świętych i męczenników. Sklepienie i ściany kościoła zdobi niezwykle bogata barokowa dekoracja malarska. Szczególną uwagę przykuwa gotycka cudowna figura Matki Bożej Bolesnej w ołtarzu głównym, uroczyście koronowana 8 września 1755 roku przez bpa Wacława Sierakowskiego. Była to piętnasta z rzędu koronacja po częstochowskiej. Sceny z historii cudownej figury Matki Bożej można podziwiać w korytarzu klasztornym. Malarska dekoracja Adama Swacha z 1731 roku przedstawia również widoki Jarosławia, Lwowa i Torunia, priorytety jarosławskich donatorów: Zofię z Odrowążów Kostkową, Annę z Kostków Ostrogską, Annę Aloyzę z Ostrogskich Chodkiewiczową, a także Jana Kazimierza, Jakuba Sobieskiego, Jana III Sobieskiego
i biskupa Aleksandra Fredrę . Po kasacie zakonu jezuitów zespół kościelno-klasztorny przekazany został dominikanom, którzy przybyli z Bochni w 1777 roku. Do końca I wojny światowej w klasztorze rezydowało wojsko równocześnie z zakonnikami. W kościele wówczas dominikańskim w 1931 roku święcenia kapłańskie przyjął bł. Michał Czartoryski OP. W czasie II wojny światowej kościół i klasztor zajęło gestapo i zamieniło na skład zboża. W 1942 świątynię oddano wiernym. Całe założenie otaczają XVIII wieczne mury w systemie kleszczowym, a od zachodu przyciąga pielgrzymów zbudowana w 1752 roku kaplica z cudownym źródełkiem, nazywana potocznie „ studzienką”. Bazylika Matki Bożej Bolesnej do dnia dzisiejszego jest miejscem patniczym, a od 1970 roku również prężnym ośrodkiem parafialnym.